Herleefde Ritmes en Vibes

De traditionele muziek en dans van is momenteel aan een soort revival onderhevig. Tijdens het dictatoriale regime van Francisco Franco werd het volks erfgoed van Spanje onderdrukt ten gunste van gereguleerde uitvoer, waardoor de overdracht van cultureel erfgoed werd stopgezet en het voortdurende proces van artistieke evolutie werd verwaarloosd. Maar Franco stierf in 1975 en nam zijn tirannieke vuist met zich mee.

Vandaag de dag bloeien lokale tradities. Fiestas bieden een platform waarop muziek en dans kunnen worden gecultiveerd en geoefend, en vormen een rijke achtergrond voor de inwoners van Mallorca en toeristen. Het is hier dat je de traditionele geluiden van het eiland kunt horen; de flabiol (vijfgaatjesfluit), xeremies (doedelzakken) en tamborí (kleine trom), evenals de bandúrria (vergelijkbaar met een luit), guitarrós (kleine gitaar), violen, castagnetten, triangels en de ximbomba, een heerlijk genaamde wrijftrom die bijzonder populair is bij toeristen.

Een combinatie van een of alle deze instrumenten wordt gebruikt om het melodische en harmonische landschap te bieden waartegen de vele dansvormen van het eiland worden uitgevoerd.

Copeo is een traditionele, snelle dans die verschillende stellen omvat, waarvoor de stappen door de vrouw worden gedicteerd, die de man zo nauwkeurig mogelijk moet imiteren. Onvermijdelijk is het resultaat een frenetic flits van beweging, gearticuleerd door castagnetten in de handen van de danser, en aangemoedigd door de begeleiding van een akoestische gitaar. Dezelfde instrumenten bieden de muzikale achtergrond voor de Bolero, een Spaanse dans die ontstond in de 18^de eeuw, die wordt ondersteund door een langdurig, onophoudelijk drievoudig ostinato dat wereldwijde bekendheid heeft verworven onder percussionisten met een kort concentratievermogen. Gelukkig voor de voeten van Mallorca is de Bolero echter aanzienlijk langzamer dan Copeo.

Een andere traditionele dans op Mallorca is Mateixa, uitgevoerd door slechts één paar dansers op elk gegeven moment, waarbij een van hen aan het einde van elke herhaling van de dans wordt vervangen door een nieuwe danser. Het woord ‘mateixa’ vertaalt als ‘dezelfde’, en wordt zo gebruikt omdat dezelfde muziek wordt uitgevoerd voor elk paar dansers, die daardoor dezelfde bewegingen uitvoeren als het voorgaande paar. Als je echter iets meer spontaan wilt, kijk dan niet verder dan Correfoc, een intimiderende Catalaanse vertoning met duivels, draken, vuurwerk en trommels. Onze lokale expert beweert: ‘het is erg luid en iets gevaarlijk!’

Ten slotte, en niet te verwarren met de Dans van de Cossacks, is de Dans van de Cossiers een van de oudste en meest ongebruikelijke tradities in Mallorca, beperkt tot slechts vijf of zes kleine steden en dorpen. Het heeft een erfgoed dat 600 jaar teruggaat, en hoewel het door mannen wordt uitgevoerd, is het overwegend vrouwelijk van karakter. Opmerkelijk is dat een van de dansers de rol van een vrouw speelt, terwijl een ander als de Duivel optreedt, die probeert de gelegenheid te verpesten maar daarin altijd faalt. Een voorbeeld van de dans is te zien in de kleine Mallorcaanse gemeente Alaró, waar groepen een tour beginnen op het kerkplein voordat ze door het dorp trekken, enorme hoeveelheden voedsel en dranken consumerend langs de weg, terwijl ze tevergeefs proberen hun ritmische integriteit te behouden.